Ga naar de inhoud
Let op: Om het voor u gemakkelijk te maken, gebruikt deze website cookies. Akkoord Niet oké.
Schrijf.be

Copywriters: wat drijft hen? Waarvan worden ze warm of koud? Neem een kijkje achter de schermen!

Zeg eens precies hoe je het schrijfd ...

Zeg eens precies wat je bedoeld, was het zinnetje waarover het hier eigenlijk gaat. Het moest gisteren tijdens het tv-nieuws duidelijk maken dat het met de spellingvaardigheid van hogeschoolstudenten helemaal niet goed gaat.

Jeuk

Ik krijg het altijd een beetje op mijn heupen, als ik sommige mensen over spelling hoor praten. De aandacht die ernaartoe gaat, irriteert mij mateloos. Disproportioneel, past hier als geen ander modewoord. Ook de nepargumenten die spellingfreaks naar je hoofd slingeren, genereren een onbehaaglijke jeuk op mijn wekere delen.

Secundair 

En nog zo'n slijmbaldooddoener: Vroeger was het allemaal beter ... in die lerarenopleiding bijvoorbeeld. Juist of niet juist: daarover wil ik, in eerste instantie, eerst wel eens een heel grote boom opzetten. In tweede is er natuurlijk ook het verschoven rekruteringsveld: veel meer studenten in de lerarenopleiding komen uit andere studierichtingen dan vroeger. Niets tegen een secundaire technische of zelfs beroepsafdeling: maar je kunt toch niet verwachten dat een hogeschoolstudent die zes jaar houtbewerking heeft gevolgd, even goed spelt als een leerling uit een ASO-afdeling? Dat is absoluut oneerlijk tegenover die technisch geschoolde! 

Reglement

Ik heb mijn kinderen altijd voorgehouden dat ze in hun taalgebruik alles mochten laten afnemen, behalve hun verbeelding. Dat was op de momenten dat de jongste met verschrikkelijk slechte punten (door de vele spellingfouten) zijn inhoudelijk schitterende schoolopstelletjes terugkreeg. Telkens opnieuw drong een ij/ei- of een dt- of een c/k-fout op de voorgrond en verknoeide die het evaluatiebeeld. En in plaats van een gerichte remediëring kwam er alleen maar hoongelach en minachting op hem neer.

Nu, zoveel jaren later, probeer ik vrienden-met-kinderen te overtuigen dat spelling maar het reglement van het taalgebruik is: niet meer, maar ook niet minder. Als verknocht en hopeloos verslaafd voetbaldier vergelijk ik het altijd met een kind leren voetballen. Je leert het eerst op de bal trappen met binnen- en buitenkant voet. De bal controleren met de borst, de voet, de dij, eventueel zelfs zijn kont. En hier en daar, waar het nodig is, leer je het iets over de spelregels (What's in a name?)  :-) . Wat is precies buitenspel en wanneer is het strafschop? En als het dat niet weet, minacht je toch niet de manier waarop hij of zij de bal op zijn eigenste manier prachtig in de winkelhaak krult?

Intensief

Toen ik in mijn jeugdjaren bij Antwerp voetbalde, kregen wij enkele keren een internationale scheidsrechter over de vloer. Die ons haarfijn uitlegde hoe wij moeilijke en gedetailleerde spelregels moesten interpreteren. Wij waren ondertussen wel al tien jaar aan het voetballen! Wij hadden tot dan vooral veel plezier aan voetbal mogen beleven. En toen werd het tijd om ook de gevorderde kennis van het reglement te leren. Zou het zo ook niet kunnen voor taal en spelling?

Het Groot Dictee

Elk jaar opnieuw erger ik me blauw aan het gedoe rond Het Groot Dictee der Nederlandse Taal. Niet dat ik er slecht op scoor - dit geheel terzijde. Maar die volledig kunstmatige aandacht aan uitzonderlijke, nooit eerder gebruikte, gemaniëreerde, hyperintellectualistische opeenhopingen van taalexclusiviteiten ... is niet mijn ding. Ik denk soms dat ik naar de omgekeerde wereld zit te kijken. De geschreven taal, en met uitbreiding de spelling van die geschreven taal, is maar de neerslag van de gesproken taal. Die is primair en verdient alle aandacht. Ik zou voor eens en voor altijd eerst de kloof dichten tussen spreek- en schrijftaal, want daar bouwen nog veel te veel taalopleiders een registerkloof in. Daarna, als de jonge man of vrouw goed in het taalvel zit, zou ik voor wie in een taalrichting wil gaan studeren, extra aandacht aan spelling besteden. Noem het een stoomcursus of een spelmoment of een technische module, of God weet wat.

Gemakkelijk

En kom op zo'n moment bij mij niet af met Spelling is zo moeilijk of Nederlands is zo inconsequent. Primo: negentig tot vijfennegentig procent van de moeilijke spellinggevallen zijn beredeneerbaar. Je moet daarvoor natuurlijk de spelregels kennen, maar je kookt ook geen aardappelen zonder water (zegt mijn vrouw toch). Die regels kun en moet je gewoon leren. Secundo: als je de regels niet kunt onthouden zijn er de huidige hulpmiddelen. Ze zijn zo onbeperkt, dat je alleen maar lui moet zijn om slecht te kunnen spellen. Installeer toch gewoon een goede spellingchecker op je computer! En de rode en groene streepjes verraden onmiddellijk waarop je moet letten. Als je ze ziet en gewoon voortdoet, zonder de moeite te doen om je Groene Boekje (dat natuurlijk gratis bij je favorieten zit) of Van Dale Spelling (dat inderdaad wat geld kost) te raadplegen? Tja, dan moet je niet zeuren over je slechte secundaire opleiding. Dan is het je eigen stomme schuld dat je in de sollicitatiebrief een spellingfout laat staan! 

Nobody's perfect

Bovendien en ten slotte: een béétje tolerantie kan toch ook geen kwaad. Niemand is perfect en iedereen maakt af en toe een (dt-)fout. Wie zegt van niet, liegt. Bescheidenheid is (ook op dit vlak) een mooie deugd. Of bedoeld dit gezegde precies iets anders?

Reacties

Kiki
Kiki schreef

(opnieuw!) Marcel for President!

Serge Cornelus
Serge Cornelus schreef

Zo goed als volledig mee eens.

Als lector Nederlands op een niet nader genoemde hogeschool merk ik dat studenten anno 2009 (en ja, ik veralgemeen even) geen meesters zijn in spelling. Is dat hún schuld? Ach, schuld. Wat een beladen woord. Hun kennis en vaardigheden zijn, laten we het zo zeggen, nu eenmaal het resultaat van een heleboel factoren die in hun voorgeschiedenis een rol hebben gespeeld (klinkt dat vaag genoeg? :-)). En al laat de spelling vaak te wensen over, gelukkig zijn er wél nog die al eens een "bal in de winkelhaak krullen".

Tolerantie? Moet er dus zijn. Het enige wat me soms irriteert, echter, is de attitude die bij sommige studenten aanwezig is wanneer het over spelling gaat: we nemen het niet zo nauw; als iedereen begrijpt wat we bedoelen, zijn we al tevreden...

Tja, als bijna-professional kom je met zo'n houding natuurlijk niet ver. Want dan wordt die spelling in de ogen van een werkgever of een klant misschien wel een weerspiegeling van hoe je ook andere zaken aanpakt. Teveel tolerantie is dus ook niet goed. Maar dat was wellicht wat je ook bedoeldde... :-)

Dus toch maar net iets meer aandacht voor spelling (en grammatica, trouwens), al van in de lagere school? Want zo nu en dan heb ik toch de indruk (en die kan verkeerd zijn), dat de slinger iets te veel in de andere richting is doorgeslagen...

Marcel
Marcel schreef

Ook zo goed als volledig mee eens!

Je moet die vergrote aandacht voor spelling en grammatica op elk niveau normaal-functioneel (een dooddoener, maar wel exact wat ik bedoel) formuleren. Het nut en de beleving ervan in het jongerenleven van nu en dat van straks aantonen.

Ik vroeg de studenten regentaat Lichamelijke Opvoeding, die het nut van spelling helemaal niet inzagen: "Als jullie de bal op de deklat trappen en die kaatst naar beneden op de lijn van het doel: is het dan goal?"

Ze keken dan altijd heel verontwaardigd. Zo van: "Natuurlijk niet, maar wat weet jij nu over voetbal?" Ze wisten niet dat ik waarschijnlijk meer voetbalmicroben in mijn pink had dan de hele klas samen.

En dan kwam mijn triomfantelijke reactie: "Als je 'hij bedoeld' schrijft ... dan is het net of je een strafschop op de paal trapt, één minuut voor tijd, in Bernabeu, voor 100.000 toeschouwers. Bijna zat hij er prachtig in, maar net niet: pech, geen kampioenstitel!"

Einde discussie. Na een tijdje brachten ze dt-fouten die ze in de krant gevonden hadden mee naar de klas en spraken ze er schande over ...

Serge Cornelus
Serge Cornelus schreef

Persoonlijk heb ik het eerder voor een winnende vrijworp met nog één seconde speeltijd op de klok in een NBA-finale. Maar goed: we begrijpen elkaar. :-)

Reageer

Privacyverklaring:

Schrijf.be gebruikt uw e-mailadres nooit voor promomails.
Schrijf.be geeft uw e-mailadres nooit aan derden.