Ga naar de inhoud
Let op: Om het voor u gemakkelijk te maken, gebruikt deze website cookies. Akkoord Niet oké.
Schrijf.be

Copywriters: wat drijft hen? Waarvan worden ze warm of koud? Neem een kijkje achter de schermen!

Jus d'orange

Ik heb geleerd me over de dingen te verwonderen, in plaats van me erover te ergeren. Ik spring dus niet gauw meer op mijn taalpaard. Tot deze week. In de krant las ik dat de stad Brugge start met een cursus Regionaal Taalgebruik, zeg maar dialect, voor anderstaligen. Tis nie woar hé, schoot het door mijn hoofd. Het is waar. De bedoeling is nobel: de communicatie tussen mensen verbeteren. Voor de rest is het hele plan te zot voor woorden. Mia Doornaert maakt intussen brandhout van het idee met een knapperend opiniestuk in De Standaard.

Meskesvelo

Hebben anderstaligen zo'n dialectcursus wel nodig? Ik denk het niet. Toen mijn Estse leerlinge hier vorig jaar was, wist ze niet wat een damesfiets was, maar een meskesvelo kende ze wel. En ze vroeg een pienijs, als ze een punaise nodig had. Ik bestreed het dialect onmiddellijk te vuur en te zwaard. Want wat te voet is gekomen, gaat niet te paard weer weg. Vorige week sabelde ik nog en passant het woord efkes neer. Nu dreigt een cursus Regionaal Taalgebruik roet in het eten te gooien.

Vruchtensap

Anderstaligen hebben het toch al moeilijk genoeg met het Nederlands, niet? Mijn leerlinge volgde vorige maand een cursus Nederlands voor anderstaligen. Naast de studie, was er gelukkig ook tijd over voor een uitstapje naar Folkwoods, een folkfestival in Eindhoven (NL). Het was een warme, dorstige dag. Dus liep ze naar de dranktent en bestelde daar een fruitsap.

"Wát wil je?" vroeg de kelner.
"Ik wou graag een vruchtensapje, alsjeblieft." De man bleef haar met grote ogen aankijken. Ze wees dan maar hulpeloos naar een flesje dat wat verder op de toogbank stond.
"Oh, je wilt een appelsudderans ..."

Mooi

"Nou, wat vond je van de Hollanders?" vroeg ik haar toen ze terug was.
"Ik vind de Vlamingen veel mooier", antwoordde ze droogjes.

Echt, een meid naar mijn hart!

Reacties

Serge Cornelus
Serge Cornelus schreef

En ik die ervan overtuigd was dat ik ironie kon herkennen als ik het las. Blijkbaar ben ik die vaardigheid aan het kwijtgeraken. Of anders was de ironie dan toch niet zó duidelijk? Wie zal het zeggen...

In ieder geval: minderwaardigheidscomplexen en dialectfrustraties komen wellicht minder of niet voor in Nederland (al kan ik dat niet met zekerheid zeggen - ik ben tenslotte nooit geëxporteerd), maar geloof me: in deze contreien heel vaak (en neen, dan heb ik het niet meteen over mezelf, toch niet op taalgebied :-)). Het zou me trouwens niet verbazen mocht Mia Doornaert als uitgeweken West-Vlaamse... Maar neen, laat maar, dat is pure speculatie die nergens op is gestoeld. Ik heb dus niets gezegd. :-)

Wat ik wél nog even wil zeggen (en dan laat ik het rusten - straks denken de lezers nog dat ik toch ergens een frustratie moet uitwerken): de verwijzing naar potentiële complexen of frustraties slaat inderdaad niet op de vraag of zo'n cursus al dan niet zinvol is, maar wél op de passage waarin dialect blijkbaar te vuur en te zwaard dient bestreden. Wie zijn jeugd op een Vlaams college heeft gesleten, weet dat dit niet iets is om ironisch over te doen :-D. Alleen had ik er toen nog geen idee van dat u, als schrijfster van het stuk, een Nederlandse achtergrond had. Daardoor valt u veel te vergeven! (noot: dit is écht ironisch bedoeld :-))

Dat verandert echter niets aan het feit dat ik het er niet mee eens ben dat dialecten (alle of sommige, ironisch of niet) moeten worden bestreden, en vind ik zo'n cursus wél een goeie zaak. Dat die een cursus Nederlands niet kan vervangen staat buiten kijf, maar als ik in mijn kring van import-kennissen even mijn licht opsteek, dan zijn er heel wat die zo'n cursus met plezier willen volgen.

Om te beginnen is hun moedertaal níet altijd het Nederlands (en net dat Nederlands maakt de overstap naar een Vlaams dialect toch al iets makkelijker). Je zult echter maar als Portugees, Roemeen,... (of Est, waarom niet) een cursus Nederlands volgen en dan in de Westhoek komen wonen (geloof me, voor sommige woorden bestáán hier niet eens synoniemen :-)). Als die persoon in kwestie dan nog als fabrieksarbeider de gesprekken van zijn collega's wil oppikken, dan is een (kleine) introductie in het plaatselijke dialect alvast wél een middel om die integratie op korte termijn een zetje te geven. Dat wordt trouwens ook al een tijdje 'bewezen' door gelijkaardige cursussen voor grensarbeiders uit Noord-Frankrijk.

Dat de persoon waarvan sprake de rest wel al doende zal leren én voor andere/officiële zaken ook vooral een kennis van het Nederlands zal nodig hebben, spreek ik niet tegen, integendeel. Maar zomaar zeggen dat zo'n cursus voor élke import-Belg zinloos is? Laat het me zo stellen: wellicht verkeert niet iedereen in dezelfde geografische, sociale,... kringen. En het zijn net die omgevingsfactoren die heel erg bepalend zijn bij taalverwerving, "officieel" of dialect.

Voor de rest verheugt het me dat Vlamingen en Nederlanders het in uw vriendenkring prima met elkaar kunnen vinden. Ik ben trouwens zelf ook blij enkele Nederlanders tot mijn vriendenkring te kunnen rekenen en inderdaad: de spraakverwarringen die hier soms uit ontstaan zijn net heel verrijkend en soms ook gewoon plezant tot hilarisch. Dus leve elke toenadering tussen Vlaanderen en Nederland!

Voor de rest houd ik het vanavond zelf eerder bij een lekker streekbiertje. Anders trakteer ik u er eens eentje mochten we elkaar ooit in levende lijve ontmoeten.

Hanneke
Hanneke schreef

Serge Cornelus,

De vraag of een cursus dialect voor anderstaligen al dan niet zinvol is, heeft niets te maken met een minderwaardigheidscomplex van de schrijver van het artikel. Ook niet met diepgewortelde frustratie, en nog minder met "bloed en bodem". Misschien bent u zelf wel een beetje gefrustreerd. Ironie is u blijkbaar vreemd. Het gaat hier ook niet om een afschaffing van alle dialectvormen, maar om de vraag: "Hebben anderstaligen zo'n dialectcursus echt wel nodig?" Het antwoord "nee" is prachtig geïllustreerd aan de hand van het voorbeeld van de Estse leerlinge.

Soms zou ik het als import-Belg ook wel fijn vinden om mijn dialectsprekende medeburgers wat beter te verstaan, maar als ik vraag "wàt betekent dat nu weer" bedenken ze een synoniem. Zo heeft mijn dialectkennis zich door de jaren heen aardig uitgebreid, en strooien mijn Belgische vrienden vlotjes met van mij overgenomen uitdrukkingen van boven de Moerdijk. Zij hadden geen cursus Nederlands nodig, ik geen cursus Vlaams. We leren veel van elkaar door gewoon te babbelen en geen schrik te hebben om uitleg te vragen bij onbekende zinswendingen, uitdrukkingen of uitdrukking.

Intussen schenk ik mijzelf nog een lekker glaasje 'jus' in. :)

Serge Cornelus
Serge Cornelus schreef

Ja, super: iedereen perfect Nederlands! Mijn plakker, excuus stukadoor kan vast niet wachten om het te leren. Dan hoeft hij tenminste dat verfoeilijke dialect niet meer te boven te halen wanneer hij tegen de metsenaars euh metselaars van zijn oren maakt, ik bedoel uitvliegt als de muur niet piel, wat zeg ik nu, loodrecht staat.

Enfin, daarmee wil ik maar zeggen dat dialect realiteit is, zeker in de periferie (West-Vlaanderen, delen van Oost-Vlaanderen en Limburg). Een realiteit die nog altijd te verkiezen is boven het verkavelingsvlaams dat vele delen van Vlaanderen heeft ingepalmd en waar Geert Van Istendael zich ooit, terecht, over opwond.

Dialect is verder, als je 't mij vraagt, een heel fijn verschijnsel dat, of je dat nu leuk vindt of niet, een band smeedt tussen mensen, zelfs wanneer ze elkaar niet kennen. En dat doet het nog altijd beter dan de vreemde taal die het Nederlands voor velen is. Wie het nodig vindt om het dialect te bestrijden, heeft volgens mij - en ik beken meteen dat ik nooit heb uitgeblonken in psychologisch inzicht, ook niet van de huis-, tuin- en keukensoort - ofwel een misplaatst minderwaardigheidscomplex (misschien à la "ja, ik ben West-Vlaming maar vertel dat vooral niet verder want ik vind dat niets om trots op te zijn") ofwel een diepgewortelde frustratie (bijvoorbeeld "thuis spraken we altijd algemeen Nederlands en omdat ik geen dialect kende, werd ik vaak gepest"). Of anders is de persoon in kwestie gewoon niet goed geïnformeerd. Of hij vergist zich. In ieder geval: zijn mening deel ik niet. Maar dat was wellicht al duidelijk.

Mochten we met zijn allen de helaas verdwijnende uitingen van lokale (volks)cultuur die dialecten zijn, wat meer omarmen, én die liefde combineren met een blijvende strijd voor goed Nederlands op de plaatsen en momenten waar het hoort (bijvoorbeeld op de openbare omroep waar het would-be Brabants ook al vaak de boventoon voert, zeker in de 'betere' fictie), dan zou er geen vuurd of zwaard nodig zijn om wat dan ook te bestrijden. En als de bovenstaande zin voor geen meter loopt, dan is dat enkel maar omdat ik zelf precies ben verschoten, euh geschrokken dat ik het hier als zelfverklaarde wereldburger blijkbaar opneem voor een naar bloed en bodem ruikend fenomeen. 't Zal de liefde voor mijn grootmoeder zaliger zijn die hier onbewust de kop opsteekt, zeker? Zij sprak trouwens West-Vlaams van een onwaarschijnlijke schoonheid...

Serge Cornelus
Serge Cornelus schreef

Wat ik nog vergeten was: ik ben het verder volkomen eens met de mening van de Estse leerlinge waarvan sprake...

Oepgelet
Oepgelet schreef

[...] kiezen voor opleidingen in Gent, Kortrijk of Hasselt. De Vlaamse Regering geeft extra middelen aan dialectcursussen in Brugge en Sint-Niklaas. Daarmee hoopt ze in het Waasland een taaldam op te werpen, die de provincies Oost- [...]

Reageer

Privacyverklaring:

Schrijf.be gebruikt uw e-mailadres nooit voor promomails.
Schrijf.be geeft uw e-mailadres nooit aan derden.