Schrijftips: Eenvoud siert

Spreek om te schrijven

Eenvoudige teksten boeien

Gek toch dat mensen anders schrijven dan ze spreken.
Terwijl de boodschap dezelfde blijft. Hier klopt iets niet, en wel dit:

De lezer leest voor zijn plezier, niet voor het uwe

Vanmorgen las ik een opstelletje na van mijn elfjarige zoon. Het ging over een bergexpeditie waarbij een klimmer het leven liet. Zoveel taalfouten dat de tenen van een eindredacteur zouden krullen. Maar boeiend! Weet u waarom? Omdat hij het neerschreef zoals hij het zou verteld hebben. Zonder franjes, rechttoe rechtaan.

Met zakelijke teksten is het net zo.
Maak indruk op uw lezer met heldere zinnen, niet met complexe.

Lees uw teksten hardop

Hoe test u of uw tekst de eenvoud biedt waar de lezer recht op heeft?
Lees hem hardop! Zijn er woorden of zinnen die onnatuurlijk klinken als u ze uitspreekt? Grijp meteen in en vereenvoudig ze. Typische ‘schrijfwoorden’ hebben geen recht van bestaan in doeltreffende communicatie.

Doe dat niet meer!

"Doe dat niet meer!" Dat is kort en krachtig.
Maar vloeit het uit een pen, dan wordt het: "Steunend op het gegeven dat dit in het verleden reeds meermaals voorviel, vraag ik u met aandrang om u van dergelijke acties in de toekomst te abstineren."

Waarom schrijven we toch zo gekunsteld? Omdat uw leraars verhandelingen met dure woorden en ronkende volzinnen beloonden met een hoog cijfer.

De remedie? Herbron uw schrijverstalent in drie stapjes:

1. Teksten schrijven met eenvoudige woorden

Vervang archaïsche woorden door moderne:
bv. reeds/al, eveneens/ook, middels/met, indien/als.
Vervang lange woorden door korte:
bv. met betrekking tot/over, aan de hand van/met.
Vervang dure woorden door goedkope:
bv. interventie/tussenkomst, accorderen/toestaan.

2. Teksten schrijven met eenvoudige zinnen

Schrijf korte zinnen.
Mik op gemiddeld tien woorden en maximaal vijftien.
Vermijd bijzinnen. Knip de zin in twee:
bv. ‘Als u nu bestelt, hebt u recht op ...’
wordt: ‘Bestel nu en u hebt recht op ...’,
of, nog beter: ‘Bestelt u nu? Dan hebt u recht op ...’.
Vermijd tangconstructies:
bv. 'Wij hebben het product, dat u bestelde, gisteren verzonden.'
wordt: 'Wij verzonden gisteren het product dat u bestelde.'
Kies de gebruikelijke volgorde: onderwerp/werkwoord/rest:
bv. 'Vervolgens surft u naar ...' wordt: 'U surft dan naar ...'.
Gebruik actieve werkwoordsvormen:
bv. 'Het hotel wordt door ons voor u geboekt.'
wordt: 'Wij boeken voor u het hotel.'

3. Teksten schrijven met lef!

Doe de test. Neem een willekeurig gesprek op, typ het uit en tel het aantal volzinnen. Verbazend weinig, niet?

Spring ook in uw teksten al eens uit de band. Herlees even de eerste paragraaf van deze pagina ('De lezer leest'). U merkt het volgende:

Een zin behoeft niet zo nodig altijd een werkwoord.
Een vraagje of een uitroep trekt de aandacht en geeft ritme.

Geen evangelie ...

Eenvoudig schrijven is dus de boodschap als u úw boodschap wilt overbrengen. Maar stort de hemel in als u toch eens een bijzin gebruikt? Haakt de lezer af bij de eerste passieve werkwoordsvorm? Natuurlijk niet. Af en toe moet u zelfs afwijken van de gulden regels of de monotonie slaat toe. Maar ook dan moet u gezegd krijgen wat u schrijft.

Lukt het niet meteen?
Laat dan uw tekst optimaliseren
door de tekstatleten van Schrijf.be.

Vorige | Volgende