1. Deze evolutie ligt ook in lijn met de trend van 2011.
   √ Deze evolutie is ook conform de trend van 2011.
   ‘In lijn liggen met’ is een gallicisme. En die gooien we er allemaal een voor een uit! Nè! Een correct alternatief: in overeenstemming zijn of liggen met.
   
2. De kleinere deelmarkten zetten hun vooruitgang sinds de laatste ommekeer verder.
   √ … ommekeer voort.
   Je kunt een bord of een kopje op tafel iets verder van je weg zetten. Maar Van Dale suggereert dat het in deze betekenis altijd voortzetten moet zijn.
   
3. De vraag was vrij beperkt in het eerste kwartaal, maar zal naar verwacht in het volgende kwartaal waarschijnlijk opnieuw toenemen.
   √ …, maar neemt waarschijnlijk in het volgende kwartaal opnieuw toe.
   Een hele taalboterham, dat tweede deel van deze zin. Ten eerste de overbodige toekomende tijd. Heb je een bijwoordelijke bepaling van (toekomende) tijd in je zin? Beperk je dan tot de O.T.T. (onvoltooid tegenwoordige tijd). ‘Naar verwacht’ is dubbelop met waarschijnlijk en trouwens ook erg verouderd. Weg ermee!
4. Werkt u bijvoorbeeld graag met een machine met een vaste bovenkap?
   √ … met een machine die een vaste bovenkap heeft?
   Niet fout die constructie in de rode zin, maar tegen mijn principe dat je nooit twee keer ‘met’ in je zin duldt. Even nadenken en floep eruit! En je merkt onmiddellijk het heerlijke aroma van een zin die freewheelt.
5. Integendeel: de meesten vragen zekerheid: bijvoorbeeld een vaste overeenkomst met een vast loon.
   √ … zekerheid, bijvoorbeeld een vaste …
   Twee dubbelpunten in dezelfde zin? Ik denk het niet! Zou ik nooit doen. Dat is echt heel onaangenaam om te lezen. Je lezer wordt er moe van. Dus niet doen!
   

Onlangs, tijdens een zeldzame slapeloze nacht, piekerde ik over mijn andere geliefde: taal. Ik vroeg me vooral af waarom het zo goed klikt tussen ons. Het antwoord kwam behoorlijk snel: omdat we ons samen zo goed amuseren. We lachen heel wat. En kleuren zo graag buiten de lijntjes van het schoonschrift. Ooit hebben ze geprobeerd ons uit elkaar te halen – toen ik een jaar lang Germaanse Filologie volgde, en vaststelde met welk sérieux mijn geliefde daar behandeld werd. Vluchten was het enige wat ik op dat moment kon doen.

Toekan

Lachen dus. Vooral om de woordspelingen en taalspelletjes die mijn vader vroeger – als alternatief dessert – serveerde. Strikt genomen klopten die niet altijd, maar wie maalde erom: ze waren smakelijk, grappig, én maakten duidelijk hoeveel je met taal kunt doen. Ik werd verliefd aan tafel.

Deze zijn me altijd bijgebleven:

-       Een zin met het woord ‘toekan’? Ik eet soms zoveel dat mijn broek niet meer ‘toekan’.

-       Ik hoorde een stommeling op de trap. Het was mijn broer.

-       De Indianen leden zware verliezen. Ze waren dringend aan Winnetou.

-       Een zin met ‘niettegenstaande’? Ik vraag de mensen om te liggen – ik kan ‘niettegenstaande’.

Dat blijft voor mij nog altijd de grootste troef van taal: de gigantische speelruimte. Een goed gevonden taalspelletje blinkt mijn dag op. Ook als dat niet in het Nederlands is. Zo las ik onlangs deze: A Buddhist came to a hot dog stand, and said: “Make me one with everything.” ‘t Is even kauwen, maar o, wat is het lekker!

Een metalkenner ben ik niet. Een liefhebber? Ach, er zijn zo van die dagen. Maar ik geniet wél al jaren van de ronkende metalbandnamen, zoals Motörhead of Mötley Crüe.

Mean and lean?

Kers op de metalbandnamentaart? Het overbodige gebruik van umlauts, natuurlijk! Ze beïnvloeden de uitspraak niet, maar geven wel een Teutoons tintje aan de bandnaam. Lees: wij zijn stoere Scandinavische bonken. Zanger Lenny van Motörhead weet waarmee hij bezig is: “I only put it in there to look mean.”

Intussen gebruiken tientallen bands de heavy metal umlaut of röck döts. Want inderdaad, het kind heeft een naam gekregen. Twee zelfs. Én een pagina op Wikipedia. Schitterend! Zouden er op de faculteit Letteren al doctoraatsstudies zijn gemaakt over de heavy metal umlaut – of moet ik me dringend aanmelden?

Kömään härdröckërs!

Ik heb een beter plan. Kunnen jij en je vrienden wel lawaai maken met gitaren, maar hebben jullie nog geen bandnaam? Op naar Esther voor een offerte-aanvraag! Per heavy metal umlaut die ik mag gebruiken, doe ik vijf euro van de prijs!

PS Wel niet door de telefoon schrééuwen als je ons belt, oké?

Röck döts op de n: een wereldbekende parodie op de heavy metal umlaut

Ooit al twee Arabische mannen elkaar zien begroeten? Na een kort schudmoment, gaan beide rechterhanden simultaan naar boven. De wijs- en middenvinger worden uitgestoken en eventjes tegen het hart gehouden. Twee seconden, zo lang duurt de hele handeling. Nauwelijks merkbaar, maar iedere keer een bron van fascinatie voor ondergetekende.

In grootstad Brussel en heel geconcentreerd Molenbeek zie je de tekens overal. Oude mannen onder elkaar, jongeren na school, iedereen geeft een tikje tegen het hart. Een tikje als teken van respect. Een teken van jij-en-ik-wij-verstaan-elkaar. Maar zonder woorden. Onuitgesproken.

Ik heb het altijd een stoer teken gevonden. Eentje waarop ik neerkeek – jullie, mannen, sluiten ons, westerlingen, buiten met jullie taal en gebaren. En tegelijk naar opkeek – wat een mooie manier om elkaar dag te zeggen.

Tot plots, de ommekeer. Al twee jaar passeer ik bijna dagelijks bij ‘de Marokkaan’. Onze fruit- en groenteboer op de hoek van de straat. Elke dag open, maar met een pauze in de namiddag om naar de moskee te gaan. De patron van de zaak is zonder overdrijven een crème van een vent. Een antiheld met bolle wangetjes die me elke keer – hoe druk ook – vraagt hoe het met me gaat. En elke rekening fors naar beneden afrondt. Geld vergeten? Breng het morgen maar mee. Of overmorgen, komt wel goed.

Ik was even in de war, jawel. Toen ik vorige week aan de toonbank stond. En toen ik ‘oui oui, ça va, et toi’ zei, terwijl ik een hand op me zag afkomen. Dat was nieuw. Was die voor mij? Ik schudde en liet weer zakken. De zijne ging naar boven, richting hart.

Zijn Nederlands en mijn Arabisch stellen niet veel voor. Ons Frans kan ermee door. Maar zijn tikje? Dat was klare taal.

Om de zoveel tijd valt hij in uw mailbox: de Out Of Office.
Vervelend. Zeker als u met een dringende vraag kampt. Of zelf nog lang geen vakantie in het vooruitzicht hebt. Dan zorgt een “Hallo, ik ben niet op kantoor!” wel eens voor wrevel.

Lege stoel

Maar soms bent u natuurlijk zélf aan de beurt. En is het aan u om de afwezigheidsmail in te stellen. Wilt u dat voortaan op een originele manier doen? En zo uw ontgoochelde lezers gunstig stemmen? Gebruik dan de Out Of Office-gedichten van Gedichtendag 2012. Een voorbeeldje van Joke Van Leeuwen.

Mijn stoel is leeg, de deur is dicht
en ik ben even uit het zicht
maar als er dingen zijn die dringen
stuur deze blijver een bericht
[mailadres collega]

Doen!