1. Wij doen dit door het bekende sleutel-op-de-deurprincipe een nieuwe invulling te geven.
   √ sleutel-op-de-deur principe
   Volgens Van Dale is sleutel-op-de-deur een bijvoeglijk naamwoord. Dus moet jet het niet vast aan het zelfstandig naamwoord schrijven.
                   
2. Als ze wordt aangetast, kan de huid rood uitslaan, kloofjes vertonen, ontsteken of irriteren.
   √ geïrriteerd raken
   Irriteren is een overgankelijk werkwoord. Het betekent prikkelen, ergeren. Hier prikkelt de huid niet zelf, ze wordt geprikkeld en reageert … boos.
                  
3. Zodra het vocht absorbeert, verandert het in een gelachtige substantie.
   √ geabsorbeerd wordt
   Zelfde probleem als in 2. Absorberen is een overgankelijk werkwoord. Jij kunt iets in je opnemen of iets inzuigen. Maar vocht wordt geabsorbeerd.
                     
4. “Wij voldoen vandaag volledig aan de zorgplicht: zowel op het gebied van levergarantie als van zorgkwaliteit”, aldus Lea Janssens.
   √zegt of besluit of vertelt
   Brrrr, aldus … ik krijg er gelijk een donkerrode huid van (lees opnieuw 2., ja zoiets!). Aldus is absoluut middeleeuws Nederlands. Weg ermee. Geen kat die het ooit nog zegt, laat staan het door zijn strot geramd krijgt. Dus: NOOIT meer!
              
5. Sommige inwoners ontvingen de nodige zorg niet op tijd of kregen minder zorg dan geïndiceerd.
   √ toegewezen of afgesproken
   “Pa, doe eens normaal jong!” zouden mijn kinderen hier zeggen. Tja, geïndiceerd klinkt natuurlijk poepchic en op dure recepties kun je misschien scoren met van die woorden. Maar een echte taalvirtuoos vindt zijn adel in de eenvoud. En dan scoren de twee alternatieven toch veel hoger.
                                      

Schrijfberen zijn culinaire genieters. Dus gaan we geregeld uit eten. En omdat we tekstschrijvers zijn, bekijken we de menukaart met net even andere ogen.

Houdinibediening

Onlangs belandde ik met mijn vriend in de tuin van een bistro in Vremde. Het restaurant heeft een goede reputatie, maar deed er die avond alles aan om ze niet waar te maken. Het eten bleek duur, de schotels minimalistisch, en de bediening chaotisch. Zo kregen we de wijnkaart van een dienster die meteen weer wegliep én nooit meer terugkwam. Wat ons wél de tijd gaf om die kaart uitgebreid te raadplegen.

Warboel in een wijnglas

De kaart prees elke wijn aan met een bevlogen tekstje dat je het water in de mond moest doen krijgen. Maar bij ons alleen een glimlach op de lippen toverde:
Pure Argentijnse Viognier voor 20% in eik gevinifieerd. Witte bloemen en vooral steenvruchten typeren deze complexe wijn. De mond volgt met dezelfde fruitbende en een volrond einde.

Gaat een zootje ongeregeld mijn smaakpapillen raiden? Krijg ik – bij een eerste slok – de Argentijnse mangomaffia in de mond? Onderzoek op internet en in woordenboeken enige dagen later brengt niet veel raad. Is het een wijnterm? Dan een die telkens in identiek hetzelfde zinnetje in onlinewijnkaarten opduikt. Een foutje van de oorspronkelijke vertaler misschien? Of een woordgrapje van de copywriter die de eerste tekst schreef?

Oenologisch koeterwaals

Op de kaart hebben we nog de keuze uit een aromatische, nerveuze wijn (neen bedankt, wij tafelen liever ontspannen), een Merlot met complexe aroma’s van geroosterd brood (goed voor bij het ontbijt, dus). Of een Pinotage: primaire aroma’s van rode en zwarte bessen met noties van vanille en nootmuskaat. De mooie geïntegreerde houttoetsen zorgen voor een evenwichtige afdronk zonder storende alcohol. Ondertussen kunnen wij wel wat storende alcohol gebruiken – onze maaltijd zit erop, en de dienster lijkt onherroepelijk verdwenen.

Zepige afdronk

We laten de wijnen dus maar links liggen. En besluiten een single malt te bestellen. De kaart hebben we toch nog bij de hand. Even schrikken we van de prijzen. Maar om die te verantwoorden, krijgen we alweer poëtisch tekstjes: ietwat droog, zeep, heidige honing, gedroogde kruiden en een beetje mout. Zeep? Laat die kelk maar aan mij voorbijgaan.

Mag ik de uitbaters van deze bistro drie dingen vragen? Voorzie uw diensters van een return-knopje, serveer een single malt nooit met ijs – tenzij gevraagd, en bel de Schrijf.be-coördinator. Doe het NU! Wedden dat al de wijnen en whisky’s op uw kaart het daarna beter gaan doen?

Kijk, ik voel me al zelden aangesproken door ongewenste e-mails.
Als mijn naam in de onderwerplijn verwerkt zit, durf ik nog wel even verder te lezen. Maar deze mail van een verkoper van kantoorbenodigdheden was uitermate doeltreffend. Want geeft iemand mij, een hallucinerende promo, het startsein? Dan wil ik weten waarom.

Tsja, dat komt ervan, als je als Franstalig bedrijf geen zorg besteedt aan je Nederlandstalige vertalingen. Zodat ‘hallucinant’ in het Nederlands ‘hallucinerend’ wordt, en niet ’verbluffend’, ‘verbijsterend’, of iets van die strekking.

Een tijdje geleden, tijdens een optreden in het Openlucht Theater Rivierenhof, botste ik op een wc-raadsel. ‘Damens’ moesten naar rechts. Ofwel een knoert van een schrijffout, ofwel een vrouwenhater voor wie ‘da mens’ de pot op mocht. 

Oké, oké, eigenlijk is het nog eenvoudig voor vrouwen. Want zij mogen hier tenminste de pot op: hun pijltje en dat van de toiletten wijst naar rechts. Maar de mannen? Die moeten in vertwijfeling de plas ophouden, of in spreid/splijtstand gaan …

Vandaag schotel ik u een nieuwe coördinator voor: mezelf! Eentje die lijdt aan een ernstige vorm van beroepsmisvorming. Vraag maar aan iedereen die met mij al eens op restaurant is geweest.

De combinatie van mijn voorliefde voor taal en een opleiding hotelmanagement is niet altijd even gezond. Vooral niet voor eigenaars van restaurants, cafés of andere horecazaken. Of voor mijn tafelgenoten …

Rizotto of rissotto?

Mijn eetlust verdwijnt spontaan als ik taalfouten in een menukaart opmerk.

Vooral woorden uit vreemde talen veroorzaken regelmatig de nodige verwarring. Is het nu ‘rizotto’ of ‘rissotto’? Of misschien toch maar gewoon risotto? En hoe schrijf je ook weer de naam van die Japanse paddestoelen: ‘Shi-také’? ‘Sjitake’? Even voor de zekerheid: het is dus shiitake. Net zoals je spaghetti met een ‘h’ schrijft en carpaccio met een dubbele ‘c’.

Perzieken?

Maar ook tegen onze moedertaal wordt vaak gezondigd. Ik heb al meer ‘perzikken’ op een kaart zien staan dan perziken. Ontelbare restaurants bieden heerlijke ‘groentensoep’ aan. En wie weet nog het verschil tussen een salade en sla? Geen échte schrijffout, maar wel heel belangrijk, wil je niet alleen een hoop groene blaadjes op je bord vinden.

En niet alleen de Nederlandse schrijfwijze moet eraan geloven. Want wie weet er eigenlijk wat ‘riz de veau’ betekent? Of waarom iemand in godsnaam ‘Châteaubriant’ zou klaarmaken – volgens mij nog altijd een dorpje ergens in Frankrijk, waar ze zonder twijfel een fantastische Chateaubriand serveren?

Menu-stijlgids

Misschien nog een ideetje voor op de Schrijf.be-website? Een heuse menu-stijlgids, waarin iedere beginnende restaurateur de juiste schrijfwijze voor zijn gerechten vindt. Mijn tafelgenoten zouden schrijf.be dankbaar zijn – zo waren zij van mijn eeuwige geklaag verlost.

Maar blijft ú vooral genieten van mijn oog voor detail. Want dat is wat u van een coördinator verwacht, toch?