-       “Dat is dan elf eurotjes.”

-       “En het rekeningske voor meneer.”

-       “Dus ik heb: een kleintje met ketchup, een brochetje, een frikandelleke, en een bouletje.”

Gek word ik ervan. Maar kwaad kan ik niet zijn. Ten eerste omdat horeca-uitbaters hun vriendelijkheid willen bewijzen. En ten tweede omdat ze volgens mij niet beter weten. Ze begrijpen hun klanten niet, en hertalen wat ze horen. Letterlijk. Als bewijs deze ‘dialoog’ die ik onlangs voerde:

-       “Een koffie alstublieft.”

-       “Een koffietje?”

Zie je? Het zit tussen hun oren. Maar het moet ophouden. Want het is een beetje te veel aan het worden.

Krijgt een politicus het hele land op zijn dak na een lompe of oerdomme uitspraak? Inschattingsfout. Helpt een bouwfirma je renovatiewerken helemaal om zeep? Enkele inschattingsfoutjes gemaakt. Is de politie in geen velden of wegen te bespeuren, wanneer er relletjes ontstaan in Borgerhout? Inschattingsfout!

Verbloeming

De ‘inschattingsfout’ is een schoolvoorbeeld van een eufemisme. Of – met een veel mooier woord – verbloeming. Zo zeg je soms ook heengaan, in plaats van sterven. Of werkzoekend in plaats van werkloos.

Noem je een fout een inschattingsfout? Dan lijkt het alsof je de ‘dader’ meteen vergeeft. Want missen is menselijk, toch? En wie zonder zonde is, werpe de eerste steen. Maar alsjeblieft, heren politici en perslui, stop de opmars van de inschattingsfout!

Noem een koe een koe en een fout een fout. Als ik me verslaap, zeg ik toch ook niet: “Sorry baas, mijn bioritme heeft een inschattingsfout gemaakt.”

Amnestie

Pas op, ik ben geen onmens. Soms kan het. De chauffeur van deze vrachtwagen maakte inderdaad een inschattingsfout.

Wat me dan als tekstschrijver weer stoort, is het merkwaardige u-jij-haasje-over:

Of hoe een goedbedoeld opvolgmailtje net het omgekeerde effect sorteert: “Hmm, dit kon heel wat professioneler, heb ik wel bij de juiste gekocht?”

De remedie? Even bij tekstcorrectie aankloppen. Want enkele eurootjes extra zijn véél meer waard dan een deuk in uw bedrijfsimago. Toch?

SEO-cowboys

Het zij zo. Maar soms word ik écht kwaad. Op cowboys als deze. Die met een machinevertaling het belang onderstrepen van ‘teksten die doen doen’. Met maar één doel voor ogen: rommelpagina’s creëren met de juiste trefwoorden voor Google.

Ach ja, SEO-beunhazen is in Google-land een kort leven beschoren. Alleen brengen ze, voor het zo ver is, ook anderen op onzalige ideeën … En kunnen vaklui, zoals wij, de scherven proberen te lijmen. Wij moeten ondertussen de neiging bedwingen om eigenhandig, zoals in de Far West, het recht bungelend te laten zegevieren.

Rustig, Wim, rustig

Ahaah: daar is de verpleegster met mijn kalmeerpilletje! Dra gaat het weer beter. Maar bescheurt u zich intussen mee? En check vooral ook de verwijstitels in de kolommen rechts. Lachen! Maar dan groen.

Dat treft, ik ook niet.

En wat krijg je dan? Een enorme lap tekst, gevuld met goede voornemens om de ‘stiptheid en dienstverlening’ te verbeteren.

Schrijfdokter uitgebroken!

Ik liet er de Schrijfdokter even op los. Het resultaat? Hij werd er zelf ziek van. Veel te veel ‘wij’, passiefconstructies, wenkbrauwfronsers, noem maar op.

Eerst zien, dan geloven? Wel:

“Dit zijn slechts enkele van de vele initiatieven die zowel de stiptheid als de dienstverlening merkbaar moeten verbeteren. Nog andere worden uitgewerkt en zullen in de nabije toekomst worden geconcretiseerd.”

De kern van de zaak heeft een vermoedelijke vertraging van …

En het wordt nog erger. Blijkt namelijk dat niet alleen hun treinen te laat komen, maar ook hun boodschappen!

Na minutenlang ploegen door het woordenveld, vind ik plots een geschenk. Verstopt in: PS We geven je een gratis treinbiljet!

Een hele tekst lang geen woord over dat biljet. Om het dan langs de neus weg te vermelden in een minuscuul PS’je. Alsof ze het biljet alleen gunnen aan de dapperen die de hele tekst lezen.

Of hoe je met een cadeautje soms meer kwaad doet, dan goed.

Onlangs liet het Taal Aktie Komitee (TAK) weer van zich horen.

Het wat? Het Taal Aktie Komitee.

Taalstrijd

De jongens en meisjes van het TAK strijden voor ‘de Vlaamse zaak’. Belangrijk onderdeel van die strijd: de verdediging van het Nederlands.

Allemaal goed en wel, denkt de a-politieke copywriter in mij.

Het is te zeggen, de a-politieke copywriter in mij denkt: welk taal-actiecomité noemt zichzelf nu Taal Aktie Komitee?

Akkoord, ooit schreef je actie ook als aktie. Maar nu toch niet meer? En komitee? Kom nou.

Schrijven de jongens en meisjes van het TAK misschien bewust archaïsch? Die ‘c’ oogt Frans, we maken er overal Vlaemsche k’s van. Dat idee?

Neen, leert de website ons. Al vinden we er wel het woord publikatie terug. Maar net zo goed actie. En aktie.

Dronken leger

Een organisatie die ten taalstrijde trekt met taalfouten in de naam en op de website? Dat is als een verzameling Responsible Young Drivers die dronken op pad gaat op oudejaarsavond.

Trouwens, comité, is dat geen leenwoord? Help. De Young Drivers rijden rond zonder rijbewijs!

Lieve jongens en meisje van het TAK, een gouden raad: gaan jullie op zoek naar een nieuwe naam? Of is de website aan frisse teksten toe? Bel dan even naar onze coördinator.

Dankuwel? Ach, ach, de rien.

Mis poes: méér dan 7748! Maar hoeveel dan werkelijk? Misschien wel 7749 tussen hun versturen en mijn ontvangen van deze e-spam. Of … zou het kunnen dat … Neenee: 7751 zou van de pot gerukt zijn. Laten we niet wegdromen. En gaan voor het lekker ronde 7750.
Euh, waarom deden zij dat niet meteen?

Of voor ‘Al 7748 klanten dit jaar’. Zonder de ‘meer dan’. Dat de teller loopt, weet ik ook wel.

Ongeveer 2 kinderen

Doet me denken aan de tenenkrommende brochures, die verkondigen dat ‘er een zestal medewerkers werkzaam zijn in de kmo’ (het mkb voor Nederlanders).

Een ‘zestal’. Voelde er eentje zich wat slapjes op de dag van de telling? Of was een andere zwanger, waardoor zes ook niet meer accuraat was? 6,5: dán, ja!

“En hoeveel kinderen hebt u, mijnheer?”
“Oh, al meer dan één in 2011. Ik denk een tweetal.”

Ik denk niet dat ze op hun opendeurdag veel volk over de vloer gekregen hebben …

Wat de Promotool is? Ik citeer: “Een unieke combinatie van een flesopener met twee schroevendraaiers, voorzien van uw bedrijfslogo. Voor op beurzen of in een direct mail.” So far, so good. Maar dan gaat de schrijver uit de bocht, met het analogie-equivalent van ’gedwongen rijm’:

Hoe kunt u het inzetten?
Met de Promotool kunt u leuke communicatieconcepten bedenken, zoals:
> ‘Sleutelen’ aan de toekomst.
> Een verloren klantenrelatie ‘repareren’.
> Misschien heeft uw klant met u als leverancier het juiste ‘gereedschap’ in handen?

Copywriters noemen dit ‘een praatje bij een plaatje’. 
Nu, begrijp me niet verkeerd: een taalkundige kwinkslag die verwijst naar uw product mág. Maar spring er heel spaarzaam mee om, tenzij u denkt dat er bij uw lezer een schroefje los zit. (Irritant, hé?)

De ontnuchtering

Maar helaas. Enkele dagen later een nieuw bericht in mijn mailbox. Leest u even mee:

Geachte heer, mevrouw,

Door een technische storing heeft u een e-mail van ons ontvangen die bestemd was voor onze Nederlandse klanten. Helaas is de actie alleen in Nederland geldig. U kunt deze e-mail daarom negeren.

Onze excuses voor het ongemak

Vriendelijke groet,
Webredactie

Kunnen maar niet willen

Oké, geen korting voor mij dus. Maar de manier waarop de winkelketen mij dat meldt? Daarbij frons ik mijn wenkbrauwen. Want wat moet ik met een zin als: U kunt deze e-mail negeren?

* Deze e-mail: welke ís dat dan? De kortings- óf rechtzettingsmail? Natuurlijk refereert de keten aan de kortingsmail. Maar taalkundig lijkt het me logischer om – in dat geval – te spreken van ‘die’ in plaats van ‘deze’. Toch?

* U kunt deze e-mail negeren. Ik kan dat, ja. Maar wil ik het ook? Eigenlijk niet, want dan ben ik mijn korting kwijt.

Mijn conclusie? Een verwarrende zin – die totaal overbodig is. En die je – van mij – moet negeren. Want de eerste zinnen maken al duidelijk genoeg dat ik mag fluiten naar mijn korting!