Geplaatst op 6 april 2012 door Marcel
- De boomdokter beproeft werktuigen voor bos en tuin.
√… test werktuigen …
Spijtig! Deze zin begint zo hoopvol met dat leuke woord ‘boomdokter’! En dan gaat hij helemaal de mist in met een aftands werkwoord als beproeven, in de betekenis van proberen, uittesten. Een beproeving bestaat natuurlijk: als iets heel ergs jou overkomt, dan word je beproefd. Maar hier is ‘testen’ het juiste woord: korter maken ze trouwens de woorden niet meer!
- Systeem X of gelijkaardige rapporteringstools zijn geen onbekenden voor jou.
√ … rapporteringshulpmiddelen … onbekende programma’s …
Ik weet het: zo’n woord als ‘tool’ zit in een overgangsfase. Een incubatieperiode waarin het onze taal binnendringt, zich manifesteert, vaak voorkomt en uiteindelijk al of niet gemeengoed wordt. Het is een van die Engelse (computer)termen waarmee je als jonge-snelle-slanke-en-mooie taalgod graag uitpakt. Maar ik zou er niet mee overdrijven. Als er een goede Nederlandse term bestaat: waarom dan die Engelse, tenzij om een beetje dikke nek te verkopen?
Ander paar mouwen zijn die onbekenden! Uiteraard zijn dat geen personen, dus mag je er geen eind-n voor het meervoud aan toevoegen. Voor alle zekerheid heb ik een tweede synoniem van ‘tool’ erbij gevoegd. Zodat je ook wat afwisseling in de woordenschat krijgt.
- Ingeval van domiciliëring via een kredietkaart behouden wij het recht voor om een code aan te vragen bij de financiële instelling die de kredietkaart verstrekt.
√ In het geval van domiciliëring … of U wilt u domiciliëren via een kredietkaart? Dan behouden wij ons het recht voor …
Ingeval is een voegwoord, hier heb je een voorzetsel nodig. Maar dit is natuurlijk stroeve naamwoordstijl. De zin krijgt veel meer ‘schwung’ als je hem omgooit in werkwoordstijl. Zeker als je er een vraagje van maakt. Dan plakt hij beter op het netvlies van de lezer …
Bovendien betekent voorbehouden volgens Van Dale ‘afzonderen voor, bestemmen voor’. Als voorbehouden ‘aan zich houden, zich het recht bedingen’ betekent, dan is het wederkerend: zich voorbehouden.
- Sinds een aantal jaar drukken we ook digitaal.
√ … jaren
Woorden die eindigen op -r en een tijdsdimensie aanduiden krijgen in het meervoud geen -en als de tijdsperiode bepaald of precies is. Dus: Ik ben tweeënzestig jaar oud. De voorstelling duurt vier uur. Maar weet je niet precies hoelang iets duurt? Dan krijgen die woorden op -r wél een meervouds-en.
- Deze aircotoestellen maken we vast aan het plafond en blijven onzichtbaar.
√ … aan het plafond. Ze blijven onzichtbaar.
Airco staat in Van Dale, dus mag je ermee ‘spelen’ en er een ander zelfstandig naamwoord aan kleven. Met als resultaat een samenstelling in één woord. Ook al trekt de spellingchecker op je scherm er een rood lijntje onder. Dat mag dus. Maar je moet permanent op je hoede zijn voor Tantje Betje: aircotoestellen is lijdend voorwerp bij ‘maken’ en tegelijk onderwerp van ‘blijven’. En dat mag natuurlijk niet.
Schrijf.beter | Print
| Geef commentaar |
Permalink: http://www.schrijf.be/blog/schrijf-beter-153/

Geplaatst op 30 maart 2012 door Marcel
- Die eerste zijn altijd wit gepoederd en overspuiten we met de kleur van de poort.
√ … gepoederd. We overspuiten ze met …
Tantje Betje alive and kicking. ‘Die eerste’ speelt onderwerp bij ‘zijn’ en lijdend voorwerp bij ‘overspuiten’. Een foutje dat blijft terugkomen en dat als een sluipschutter toeslaat. Hardop lezen helpt hier soms ook niet. Alertheid en traag herkauwen misschien wel …
- Tegelijk vervangen we de ventielviltjes, de waterklepkurkjes en de touwtjes bij draaiventielen.
√ … we het kleine materiaal: zoals ventielvilten, waterklepkurken en touwen.
Doet me denken aan een legendarische zin van de groenteverkoper op de Vogelmarkt. Daarmee maakte de leraar Nederlands in het Antwerpse Sint-Lievenscollege me duidelijk, dat ik te veel verkleinwoorden gebruikte: “Madammeke, vijf frankskes veur een kiloke tommattekes!” Dus ja: vermijd verkleinwoorden! Ze maken je tekst heel vlug ongeloofwaardig. Ik probeerde in de groene zin op een andere manier uit te drukken dat het om kleine spullen ging.
- Hij veroverde een eersterangspositie in de historiek van de mobiliteit bij het grote publiek.
√ Hij veroverde bij het grote publiek een eersterangs positie in de geschiedenis van de mobiliteit.
Bij het grote publiek is een bijwoordelijke bepaling bij veroveren. Als je het achteraan in de zin zet, krijgt de lezer de indruk dat het een bijvoeglijke bepaling bij het zelfstandig naamwoord mobiliteit is. Meteen nog eens een pleidooi om bepalingen zo dicht mogelijk bij het bepaalde zinsdeel te zetten.
‘Eersterangs’ is volgens Van Dale een bijvoeglijk naamwoord en historiek is geen correct Nederlands in de betekenis van geschiedenis.
- Hoe gaat u de uitdagingen van onze samenleving aan?
√ Hoe tackelt u de uitdagingen van onze samenleving?
KISS! Keep it stupidly simple! En schilder met toetsen. De rode zin is er eentje van de ambtenaar met het witte hemd en de zwarte armstukken, de inktpot en de onafscheidelijke pennenstok. Gortdroog, formeel en theoretisch. De groene zin is jong en krachtig, recht uit het leven, plastisch en speels. Zoals … Schrijf.be 
- Zij houden uw onderneming draaiende – samen met u.
√ Zij doen uw onderneming draaien – mét u.
Nog zo een, en dan is het al meteen opnieuw Kerstmis … Hoe saai kun je schrijven? Brrr … Ik zou nog verder gaan: Ze doen uw onderneming swingen. Maar zeker niet zo’n aftands tegenwoordig deelwoord. Bovendien is ‘samen met u’ natuurlijk dubbelop. Een accent op de e van met geeft een krachtiger effect.

Schrijf.beter | Print
| Geef commentaar |
Permalink: http://www.schrijf.be/blog/schrijf-beter-152/

Geplaatst op 23 maart 2012 door Marcel
- Toch zijn er altijd wel uitzonderingen, waarbij onze standbyservice er een beschadigde vooruit ‘tussenneemt’.
√ … stand-by service … voorruit ‘ertussen neemt’
Stand-by schrijf je volgens de Woordenlijst in twee woorden met koppelteken. Het is ook een bijvoeglijk naamwoord, dus hier twee woorden. Vooruit is natuurlijk ook een verdienstelijk woordje, maar in de rode versie moet je nog een r bijpompen, anders loopt het mis … Ten slotte: tussennemen bestaat niet, maar kan natuurlijk altijd tussen aanhalingstekens. Want dan maak je duidelijk dat je een speciaal effect met je ‘neologisme’ nastreeft. Om het helemaal af te maken voeg je het best ‘er’ … erbij.
- Eindelijk duidelijkheid over de ‘sociale ruling’ bij schijnzelfstandigheid.
√ … ‘social ruling’ of ‘sociale regulering’
Natuurlijk gaat het hier maar om een ‘e’. Niets meer, niets minder. Maar het licht een tip van een hele zware sluier die al een aantal jaren over ons Nederlands walst: verengelsing. Zonder twijfel hip en vaak heel sexy, maar te veel is trop. Sommigen verzuipen in Engelsetermenbloedbaden en versmachten in hun ijver om trendy en cool (oei, nu doe ik het zelf
) te zijn. Hier zie je waartoe dat leidt: een ‘misjmasj’ van Engels en Nederlands. Kiezen is dan de boodschap, want je moet consequent blijven!
- U ontdekt de streek met een splinternieuwe, comfortabele fiets – inbegrepen in de prijs.
√ … inbegrepen bij of begrepen in
Even memoriseren of ergens noteren of voor je leggen terwijl je teksten intikt. Om het even hoe je het ook in je taalkoker(tje) opslaat: twee keer ‘in’ is hier fout.
- Dit systeem combineert het datagestuurd smartphonemanagement met een draadloze realtimekostencontrole.
√ … datagestuurde … realtimekostencontrole of realtime kostencontrole of kostencontrole in real time
Tussen een bepaald lidwoord en een onzijdig substantief krijgt het bijvoeglijk naamwoord een buigings-e. En volgens Van Dale is realtime een bijwoord. Maar de Woordenlijst geeft o.a. realtimeonderzoek in één woord. Dus is realtimekostencontrole ook logisch. Als je het omschrijft moet je er wel op letten dat je ‘in real time’ in drie delen uit elkaar peutert.
- Wij beveiligen uw ruiten … en uw wagen!
√ … uw auto
‘Uw wagen’ is stadhuistaal, ambtenarees, boekentaal, kortom: geen hond die zijn vierwieler zo noemt in gewone, correcte spreektaal. Tenzij je natuurlijk van adel bent en praat over je zevende Rolls …

Schrijf.beter | Print
| Geef commentaar |
Permalink: http://www.schrijf.be/blog/schrijf-beter-151/

Geplaatst op 16 maart 2012 door Marcel
- Ik ben fier op wat we konden afdwingen aan extra begeleidingsmaatregelen in het kader van de transformatie.
√ Ik ben trots op de begeleidingsmaatregelen die we bij de transformatie hebben afgedwongen.
Trots ben je op je werk, je kinderen, je prestaties. Fierheid is een hogere graad van zelfbewustzijn en eer. Ik ben trots op de 150 Schrijf.beters, maar ik ben fier op mijn geboortegrond: Antwerpen, de mooiste stad van West-Europa en verre omstreken. :)
Maar alle gekheid op een stokje … merk je hoe ik heb gesleuteld aan de zure taalpap in de rode zin? Je moet er een kleine sensor voor inbouwen, maar als je erop begint te letten, laat het je niet meer los. En kun je zoveel blubber uit je zinnen snijden (of knijpen, wat doe je eigenlijk met blubber?) dat je er soms een groot (afvaltaal)bad mee vult.
- Zo kunnen de honderd vijftig medewerkers van een fiduciaire hun dossiers met elkaar delen en tegelijk hun klanten toegang geven.
√ … honderdvijftig … administratiekantoor … cliënten
Getallen van één tot duizend schrijven we aan elkaar. Fiduciaire is volgens Van Dale Belgisch en volgens Correct Taalgebruik fout. Het komt wel heel vaak voor in de vakliteratuur, dus raakt het ooit wel eens ingeburgerd, maar voorlopig … En ten slotte: een winkelier heeft klanten, maar dienstverleners (zoals bankiers, advocaten en … administratiekantoren) hebben cliënten.
- U ontdekt de streek met een splinternieuwe, comfortabele fiets, inbegrepen in de prijs.
√ … begrepen in de prijs of inbegrepen bij de prijs
Ik heb het misschien al … honderdvijftig keer gezegd, maar ‘inbegrepen in’ is niet koosjer! Je moet dat eens hardop zeggen. Dan hoor je dat het niet klopt. Pardon dat het wel klopt, maar dan letterlijk! Het stokt en het schokt: dus zocht ik een alternatief. En ik vond het bij Taaladvies.net. Een betrouwbaar taalmaatje. Eenvoudig, toch?
- Affiches, displays en kartonnage: als u er een reuze exemplaar van wilt, dan moet u bij ons zijn.
√ … reuzenexemplaar
Reuze is een bijwoord, als je het combineert met een bijvoeglijk naamwoord. Bijvoorbeeld reuzesterk. ‘Reuze’ versterkt dan het bijvoeglijk naamwoord ‘sterk’. En je schrijft het geheel in één woord en reuze zonder -n.
Als je reus combineert met een zelfstandig naamwoord gebruik je de letterlijke betekenis ‘als (van) echte reuzen’. Dan moet je grijpen naar reuzen: reuzenstoet, reuzeninspanning, zelfs reuzenmiereneter. Die eet minstens 150 mieren tegelijk op …
- Die eersten zijn altijd wit gepoederlakt en overspuiten we in de kleur van de poort.
√ … eerste … gelakt met poederverf. We overspuiten ze in de kleur van de poort.
Eerst een makkie: ‘eerste’ verwijst naar zaken, dus geen -n in het meervoud! Maar dan een moeilijkie: ‘poederlakken’ staat niet in Van Dale en niet in de Woordenlijst. Misschien komt het er in 2015 wel in, maar voorlopig moet je even een omweg maken.
Ten slotte een klassiekie: in de rode zin is ‘de eersten’ onderwerp van ‘zijn’ en tegelijkertijd lijdend voorwerp van ‘overspuiten’. Kanniekie!
En op deze dag van nationale rouw is de rest … stilte. Sinds woensdagmorgen is de blijheid om deze 150ste Schrijf.beter vervangen door medeleven. Want woorden kunnen niet uitdrukken wat een eindredacteur, een papa, een opa voelt als gebeurt wat is gebeurd. Ik buig eerbiedig het hoofd en hoop dat wij met z’n allen als gemeenschap de kracht vinden om de betrokkenen duidelijk te maken dat ze niet alleen staan. Niet nu, niet ooit, tot altijd …
Schrijf.beter | Print
| Geef commentaar |
Permalink: http://www.schrijf.be/blog/schrijf-beter-150/

Geplaatst op 9 maart 2012 door Marcel
- Je bent flexibel: je werkt in shifts van 7u30 tot 18u.
√ … ploegen van 7.30 tot 18.00 uur.
Shift is geen correct Nederlands, ploeg is een leuk, oeroud, degelijk Vlaams woord. Dus kies ik daarvoor. En dan de uuraanduidingen: je hebt en krijgt ze in alle maten en gewichten, vormen en kleuren. Wij houden ons bij Schrijf.be aan de officiële BIN-norm. Dus u. of uur voluit met een spatie na de cijfers: die scheiden we met een punt. We proberen ook consequent te zijn. Staat er bij een van de uurvermeldingen na het volle uur een ander aantal minuten dan 00 bijv. 7.30 uur? Dan vullen we ook het andere uur volledig in: 18.00 uur. Anders blijft het bij de ‘volle’ uren: 18 tot 22 uur.
- Zo heeft de horeca-afdeling bijvoorbeeld gastronomische weekends in zijn aanbod.
√ Zo biedt de horeca-afdeling gastronomische weekends aan.
Zo en bijvoorbeeld zijn dubbelop. En dan nog wat taalpap wieden: als je erop begint te letten, fascineert het je onmiddellijk! Wij zijn allemaal verslaafd aan omschrijvingen, inleidingen, woordenkramerij. Maar ondertussen consumeren we de tijd van onze lezer. Hij haakt af en wij zijn hem kwijt. Dus: knippen en schrappen tot je in je eigen vingers snijdt!
- De locatie is optimaal: vlakbij het station.
√ … vlak bij het station
Ondertussen een klassieker: vlakbij is een bijwoord, dat kan geen zelfstandig naamwoord bepalen. Hier heb je dus een voorzetsel nodig: bij. Bij … bij (:)) kan wel een … bijwoord staan: in dit geval vlak. Een bijwoord kan namelijk wél een voorzetsel, een bijvoeglijk naamwoord, een werkwoord, of een andere bijwoord bepalen. In twee woorden!
- Jij bezorgt het management een regelmatige kwaliteits-check.
√ … het verslag van een regelmatig kwaliteitsonderzoek.
Een ‘check’ is volgens Van Dale een onderzoek. Een check-up is dan weer een algemeen onderzoek. Je bezorgt geen onderzoek aan het management, maar wel het verslag van een onderzoek. En ik weet wel dat het ingaat tegen de sexy trend van Engelse terminologieën, maar ik zou kiezen voor het heel duidelijke ‘kwaliteitsonderzoek’. Wel oppassen dat je de -e bij regelmatig niet vergeet!
- Aansluiten bij deze vereniging kan helemaal online.
√ U aansluiten of Zich aansluiten
‘Aansluiten’ in de betekenis van lid worden van een vereniging is een wederkerend werkwoord. Trouwens: ‘zich abonneren’ en ‘zich inschrijven’ zijn dat ook.

Schrijf.beter | Print
| Geef commentaar |
Permalink: http://www.schrijf.be/blog/schrijf-beter-149/
