Ik zit in de zon. De kinderen spelen in de tuin. Ik lees Generatie A van Douglas Coupland.

En dan … wordt mijn dochter door een bij gestoken.

Ik beloof hierbij plechtig geen boeken meer te lezen over:

• zeven opeenvolgende weken regen in de zomervakantie;
• file in Vilvoorde en treinen met vertraging;
• een nucleaire holocaust.

(En deze blog begrijpt u alleen als u ook dat boek van Douglas Coupland leest!)

Ik heb een probleem: ik kan niet liegen. Ja, dat is soms knap vervelend. Krijg je bijvoorbeeld een nieuwbakken baby voorgeschoteld, en lijkt het mormel wel geplukt uit de cast van een horror- dan wel scifi-film? Dan … ja, dan zijn dat wel eens vervelende momenten. (De zinsnede “Oooh, het heeft een schattig pyjamaatje aan” is in deze een vaak beproefde vluchtweg.)

Exit vriendschap

Onlangs zat ik er weer mee. Een vriend van me – samen presenteren we de leukste kwis van het jaar – had een boek geschreven. Nog voor ik dat meesterwerk had opengeslagen, was ik al poepzenuwachtig. Wat als ik er niets aan vond? Dat leek me dodelijk voor de vriendschap. Ik probeerde even de weg der lafheid (“Nee, ben er nog niet aan begonnen, worstel door een Arnon Grunberg, gaat moeizaam.”). Maar uiteindelijk won mijn nieuwsgierigheid. En begon ik aan ‘Exit’.

De essentie van een puber

Ik schreef het hier al eerder: ik heb een zwak voor briljante openingszinnen. En o ja, het was prijs! De eerste zin van ‘Exit’, dat het verhaal vertelt van vier zestienjarige vrienden, spettert en vonkt en schiet gewoon heel erg raak. Kunt u zo’n zestienjarige knul nog raker typeren?

“Ik probeerde irritant lang in bed te blijven liggen, nadat papa me gewekt had.”

Heerlijk! Love it!

En neen, dat is niet mijn babypyjama-smoes-variant voor een boek. Want ‘Exit’ is gewoon meeslepend goed leesvoer. Oef.

Dit stukje was bijna niet geschreven.

(Want het gaat over het belang van een goeie openingszin. En die vond ik nu net even niet …)

De eerste zin dus. Van een blogstukje. Of van een krantenartikel. Of van een brief. Iedere schrijver zwoegt erop. Want hij weet: van deze zin hangt veel, zo niet alles af. Zal de lezer doen wat de schrijver wil? (Namelijk: voortlezen!) En dus is het elke keer weer bloed en zweet en tranen. Om die eerste zin zo perfect mogelijk te krijgen. Zodat ie honger naar meer doet krijgen.

Schots en geschift

Die passie voor de beginzin neemt bij mij soms verontrustende vormen aan. Zo heb ik niet alleen lievelingsboeken, maar ook lievelingsbeginzinnen. Mijn favoriet? Die van Het Kraaienpad van Iain Banks. Een onderhoudende roman over een Schotse geschifte familie, soms een beetje langdradig. Maar Banks schreef de briljantste beginzin die ik ooit las:

“Het was de dag waarop mijn grootmoeder ontplofte.”

Ik wil hier niet alles verklappen, maar dan krijg je een twintigtal bladzijden over de familie McHoan. Met uitweidingen over religie en auto’s en moedervlekken. En dan plots, op het einde van hoofdstuk 1 – je was het eigenlijk al vergeten - ontploft de bomma. Bril-jant!

Nederig buig ik het hoofd voor zo’n geniale openingszin. En ploeter ik zelf nog een beetje verder.

“Wow! Eindelijk! De waarheid! Gedurfd, zeg!”

Dat is mijn reactie op een reclamefolder die vandaag in mijn inbox zat. De mail vraagt mijn aandacht voor iets wat ‘negen maanden beurs’ heet. En ik denk: eindelijk een boek dat een zwangerschap doeltreffend beschrijft. Want ja, ik heb mij indertijd negen maanden lang bijzonder beurs gevoeld.

Pas bij de tweede oogopslag dringt de waarheid door. Ach … Geen alles onthullend boek. Maar gewoon weer een beurs die de Mythe van de Roze Wolk in stand houdt.

Afijn. Niet getreurd. Niets verloren. Integendeel, want ooit schrijf ik het definitieve zwangerschapsboek. En vandaag heb ik al mijn titel gevonden.

Ik heb een tweeling van zeven. Vooralsnog hebben ze geen abonnement op De Standaard der Letteren. Dat heeft zijn voordelen. Zo mag ik bijvoorbeeld nog altijd het boek kiezen voor onze avondlijke voorleessessies.

Oma Vertelt

En ik zal iets bekennen: moderne jeugdliteratuur is niet aan mij besteed. Al die echtscheidingen, getroubleerde relaties en moeilijk te verwerken overlijdens. Neen. Qua lectuur voor het slapengaan, grijp ik lekker terug naar Mijn Klassiekers. Boeken die mij – in een heel grijs verleden – verliefd deden worden. Op de verbeelding. Op de wereld in je hoofd. Op de kracht van verhalen.

Mijn ukken en ik hebben dus al heel wat tijd in Zweden doorgebracht – met Michiel op de Hazelhoeve en bij de kinderen van Bolderburen. We hebben een chocoladefabriek onveilig gemaakt. We deelden stompen op neuzen uit met Agnanus en Chlotarius en Alcestus en Odo.

Sukkels

En afgelopen week hebben we een meisje leren kennen, dat Floddertje heet “omdat ze altijd vuil was en altijd vol vlekken zat”. Nog een bekentenis? Jip & Janneke vind ik maar brave sukkeltjes. Floddertje is mijn heldin.

En hoera, ze scoort ook bij mijn ukken. De zin: “Dat is mijn kind niet. Wat u daar hebt is een afgekloven pruimenpit.” wordt hier ten huize een stuk of tien keer per dag gebezigd. (Iets voor een volgende lees.be, Kim?)

Maar gisteren liep het mis.

Tine trouwt

Het verhaal was nochtans weer heerlijk. Floddertje gaat naar het huwelijk van haar buurmeisje, Tine. Maar ze vindt de lijn van haar hondje Smeerkees niet. Dus neemt ze het lint van de schrijfmachine. En natuurlijk raakt dat  lint verwikkeld rond de hagelwitte jurk van de bruid … (Wees gerust: het loopt goed af.)

Stilte na de voorleessessie.

Vreemd? Geen gegier. Geen geinige commentaren. Niets. Ik hoor de zevenjarige hersenen kraken. En dan plots een stemmetje uit het bovenste stapelbed:

“Mama, wat is een schrijfmachine?”

Kinderliteratuur 2.0

Misschien moeten de heren en dames uitgevers maar eens naar Ilse bellen? En enkele copywriters aan het werk zetten? Voor de versie 2.0 van de klassieke kinderliteratuur. Een schrijfmachinelint wordt dan bijvoorbeeld een inktpatroon van een printer.

Alleen: hoe maak je daar een hondenlijn van?