Vorige vrijdag reed ik – rond vier uur in de namiddag – richting Kortrijk. Vanuit hartje Brussel. En dan weet u het wel: file. Zo ver het oog kon reiken, stonden blinkende auto’s met al hun paardenkrachten te grazen op het asfalt

Hulp van boven

Tja, wat doe je dan in die auto? Radiootje luisteren! Raam naar beneden, elleboog op de deurstijl, genieten van de waterzon. Ozark Henry zong over zijn Indian Summer. Je sloot er je ogen bij en droomde weg … alsof je niet op een van de drukste Belgische verkeersassen op ‘vooruitgang’ stond te wachten.

En toen … wilde de patroonheilige van de Vlaamse humoristen ook een duit in het zakje doen. Hij stelde zich spontaan kandidaat om het over een andere boeg te gooien. In de plaats van die Henry-tonen mikte hij op de lach. Dus werd de radiouitzending onderbroken voor een dringend verkeersbericht: “Verkeersinformatie. Er is een spookrijkder gesignaleerd. Rijdt u op de R8  – de ring rond Kortrijk – in de richting van Kortrijk, ter hoogte van Kortrijk? Houd dan uiterst rechts en haal niet in.”

Logica voor beginners

In een reflex gaf ik de volumeknop een serieuze draai naar rechts: dit moest ik opnieuw horen. De presentator herhaalde: “Er is een spookrijkder gesignaleerd. Rijdt u op de R8  – de ring rond Kortrijk – in de richting van Kortrijk, ter hoogte van Kortrijk? Houd dan uiterst rechts en haal niet in.” Goed gehoord dus, en na die herhaling kon ik de humor van dit bericht nog meer smaken.

Toeval wil dat ik vanuit Brussel op weg was naar … Kortrijk. Mijn echtgenote is van Heule, deelgemeente van Kortrijk. Dus rijden we geregeld over die R8. Uit ondervinding weet ik dus dat die ringweg zo goed als hememaal rond Kortrijk loopt. Moet je mij toch eens vertellen hoe je op een ringweg ‘richting Kortrijk’ kunt rijden.

Deed me meteen denken aan het grapje van mijn Kortrijkzaanse schoonvader dat elke kerstavond – obligatoir en minstens drie keer – moet passeren: “In Limburg hebben ze een nieuw verkeersbord: einde rond punt. Anders blijven ze daar rondjes draaien.

De scheve rechte

Toen we In de nabijheid van Kortrijk kwamen, was de spookrijder opnieuw bij zijn zinnen gekomen: zonder brokken was hij op de juiste rijstrook geraakt. Op de R8 nam ik de uitrit richting Heule, de bekendste deelgemeente van Kortrijk. Daar waren de Tinekesfeesten aan de gang: hét dorpsfeest van het jaar.

Na een paar pintjes was de toon gezet: iedereen borduurde verder op het logica voor beginners-thema. Mijn schoonvader op kop:

“Op de hoek van een ronde tafel
zat een pasgeboren grijsaard
te lezen in een boek zonder bladen
met een bril zonder glazen.

Opeens hoorde hij een onhoorbaar geluid.
Hij rende de trap op naar beneden,
sprong op zijn uurwerk en
keek op zijn fiets hoe laat het was.”

Het werd een fan-tas-tische avond: surrealisme ten top. Magritte zou zich geamuseerd hebben!

Ik heb geleerd me over de dingen te verwonderen, in plaats van me erover te ergeren. Ik spring dus niet gauw meer op mijn taalpaard. Tot deze week. In de krant las ik dat de stad Brugge start met een cursus Regionaal Taalgebruik, zeg maar dialect, voor anderstaligen. Tis nie woar hé, schoot het door mijn hoofd. Het is waar. De bedoeling is nobel: de communicatie tussen mensen verbeteren. Voor de rest is het hele plan te zot voor woorden. Mia Doornaert maakt intussen brandhout van het idee met een knapperend opiniestuk in De Standaard.

Meskesvelo

Hebben anderstaligen zo’n dialectcursus wel nodig? Ik denk het niet. Toen mijn Estse leerlinge hier vorig jaar was, wist ze niet wat een damesfiets was, maar een meskesvelo kende ze wel. En ze vroeg een pienijs, als ze een punaise nodig had. Ik bestreed het dialect onmiddellijk te vuur en te zwaard. Want wat te voet is gekomen, gaat niet te paard weer weg. Vorige week sabelde ik nog en passant het woord efkes neer. Nu dreigt een cursus Regionaal Taalgebruik roet in het eten te gooien.

Vruchtensap

Anderstaligen hebben het toch al moeilijk genoeg met het Nederlands, niet? Mijn leerlinge volgde vorige maand een cursus Nederlands voor anderstaligen. Naast de studie, was er gelukkig ook tijd over voor een uitstapje naar Folkwoods, een folkfestival in Eindhoven (NL). Het was een warme, dorstige dag. Dus liep ze naar de dranktent en bestelde daar een fruitsap.

“Wát wil je?” vroeg de kelner.
“Ik wou graag een vruchtensapje, alsjeblieft.” De man bleef haar met grote ogen aankijken. Ze wees dan maar hulpeloos naar een flesje dat wat verder op de toogbank stond.
“Oh, je wilt een appelsudderans …”

Mooi

“Nou, wat vond je van de Hollanders?” vroeg ik haar toen ze terug was.
“Ik vind de Vlamingen veel mooier”, antwoordde ze droogjes.

Echt, een meid naar mijn hart!

Anderstaligen verwennen ons af en toe met hilarische vertalingen:

Hallo goedendag, me alle Chinezen, maar nie me ons!

Eén ding moet je ze wel geven. Ze weten van onze strenge eindredacteur dat ‘Contacteer ons’ een gallicisme is.

Dit verdient terecht de prijs voor Bijzonder Talentvolle Vertaling (BTV).

Wilt u wat beters? Bestel uw hertaling dan bij Schrijf.be.

Voor wie het interesseert: de Franse tekst (en ook die snakt naar de handen van frans@schrijf.be!).

“Bonjour, madame & monsieur. Votre voiture nous intéresse. Si vous voulez la vendre, nous sommes les meilleurs offrants. Contactez-nous. Nous achetons cash et à bon prix, même sans contrôle technique, accidentée ou avec beaucoup de km !

Ik ben verkouden. Vréselijk vervelend. Kent u dat? Niet ziek genoeg om thuis te blijven. Maar wel slap genoeg om je ellendig te voelen. Een echte stolpdag.

Achter glas

Pardon? Ja, telkens als ik verkouden ben, heb ik stolpdagen. Het gevoel dat je onder een glazen stolp zit. Ik hoor alles, zie alles. Maar ben er toch niet helemaal bij. Alles klinkt gedempt. Ziet er minder realistisch uit. Alsof iemand dacht: “Nou, die is besmettelijk. We zetten er snel een stolpje overheen, dan steekt ze niemand anders aan.” Ik hoef u vast niet te vertellen dat schrijven onder een stolp ook niet van een leien dakje loopt. Ik durf te wedden dat Wim en Marcel straks even verwijtend tegen het glas komen tikken …

Het is weer zover. Ik weet het wel, technisch gezien is het nog zomer. Maar buiten is het kouder, ik heb een vervelende verkoudheid en zin in wild. Dus is het herfst. Mijn favoriete seizoen. De nieuwe collectie in de kledingwinkels, de gekste paddenstoelen bij de groenteboer, rustige jazz tijdens gezellige regenvlagen, … I love it. Er is maar één ding dat me stoort aan de herfst.

Ongerijmd

Het gaat me niet zozeer om het seizoen. Wel om het woord. Herfst … rijmt nergens op. En ik word daar nerveus van. Ik ontdekte het toen ik jaren geleden een Urbanus-strip las. Een van de personages wilde rijmen met herfst, en dat bleek niet te lukken. Dat pikte ik niet als kind. Uren, dagen brak ik er mijn hoofd over. Er moest toch iets rijmen op herfst? Het hele alfabet en talloze woordenboeken passeerden de revue. Maar nee. Niets rijmde op herfst. En tot op de dag van vandaag stoort me dat. (Ja, ik weet wat ‘neurose’ betekent, dank u!) De eerste die een nieuw woord lanceert dat erop rijmt? Die ben ik eeuwig-en-een-dag dankbaar.